Nawrót to nie porażka, lecz sygnał, że proces leczenia wymaga dalszej pracy. Osoby po zakończeniu terapii uzależnień, zwłaszcza w warunkach ambulatoryjnych, często zmagają się z pokusą powrotu do uzależniających zachowań. Dlaczego tak się dzieje i jak skutecznie sobie z tym radzić? W tym artykule przedstawiamy pięć najczęstszych przyczyn nawrotów oraz sposoby ich zapobiegania – zarówno w codziennym życiu, jak i w kontakcie z poradnią leczenia uzależnień.
1. Brak umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami
Po zakończeniu terapii wiele osób wraca do środowisk pełnych wyzwań: stresujących sytuacji, konfliktów rodzinnych, obowiązków. Jeśli nie wykształcono odpowiednich strategii radzenia sobie z napięciem czy lękiem, może dojść do nawrotu.
Jak zapobiegać?
- Kontynuuj psychoterapię uzależnień – szczególnie pomocna bywa nie tylko terapia indywidualna, ale i terapia grupowa.
- Ucz się technik regulacji emocji (np. oddychanie przeponowe, praca z ciałem, uważność).
- Opracuj indywidualny plan reagowania na kryzys emocjonalny – najlepiej wspólnie z terapeutą.
2. Zaburzenia nastroju i brak diagnozy współistniejących problemów
Nieleczona depresja, stany lękowe czy zaburzenia osobowości znacząco zwiększają ryzyko nawrotu. Osoba uzależniona może wracać do substancji psychoaktywnych w próbie „samoleczenia”.
Co pomaga?
- Regularne konsultacje psychiatryczne w ramach poradni leczenia uzależnień.
- Terapia łącząca leczenie uzależnienia z pracą nad zaburzeniami współistniejącymi.
- Farmakoterapia – czasami niezbędna do ustabilizowania nastroju i zachowania trzeźwości.
3. Brak struktury i celu w codziennym życiu
Osoby po terapii często zmagają się z nagłą „pustką”. Brak pracy, hobby czy relacji społecznych to przestrzeń, którą łatwo znów wypełnić alkoholem lub innymi substancjami.
Jak temu przeciwdziałać?
- Ustal stały plan dnia – z czasem na odpoczynek, aktywność fizyczną i kontakty społeczne.
- Poszukaj wsparcia w grupach, np. AA czy NA – tam możesz znaleźć motywację i nowe cele.
- Angażuj się w wolontariat, pracę lub naukę – odzyskasz poczucie sensu i przynależności w społeczeństwie.
4. Nieświadomość wyzwalaczy i sytuacji wysokiego ryzyka
Wielu pacjentów wraca do zachowań uzależniających w pozornie „niewinnych” momentach – na spotkaniu towarzyskim, wakacjach, po kłótni. Brak świadomości własnych wyzwalaczy to poważne zagrożenie.
Co warto zrobić?
- Zidentyfikuj swoje wyzwalacze (miejsca, osoby, emocje) już podczas terapii.
- Unikaj sytuacji ryzykownych, szczególnie w pierwszych miesiącach po terapii.
- Ćwicz asertywność – odmowa może uratować Twoje zdrowie i życie.
5. Zbyt szybki powrót do dawnego stylu życia
Niektóre osoby po zakończeniu leczenia czują się tak dobrze, że rezygnują z dalszego wsparcia i terapii. Przekonanie „już nie jestem uzależniony” często kończy się bolesnym zderzeniem z rzeczywistością.
Jak tego uniknąć?
- Utrzymuj kontakt z terapeutą lub grupą wsparcia przynajmniej przez pierwsze 12 miesięcy.
- Traktuj uzależnienie jako chorobę przewlekłą – wymagającą stałej czujności.
- Bądź realistą – nałóg może wrócić, jeśli przestaniesz o siebie dbać.
Na czym polega terapia uzależnień?
Terapia uzależnień to nie tylko odstawienie substancji. To długotrwały proces budowania nowych nawyków, umiejętności radzenia sobie z emocjami, odbudowy relacji i zmiany sposobu myślenia. W trybie ambulatoryjnym lub podczas pobytu w ośrodku pacjenci uczą się rozpoznawania mechanizmów uzależnienia, podejmowania świadomych decyzji i prawidłowego funkcjonowania bez potrzeby sięgania po środki psychoaktywne.
W Prywatnym Ośrodku Leczenia Uzależnień Twoje Życie pacjent otrzymuje wsparcie indywidualne oraz grupowe. Terapeuci pomagają w stworzeniu planu na codzienne życie po terapii i uczą, jak radzić sobie z ryzykiem nawrotu. Niezależnie od rodzaju uzależnienia – alkoholizm, narkomania, czy inne – proces zdrowienia wymaga zaangażowania, cierpliwości i wsparcia doświadczonych specjalistów.
Nawrót uzależnienia – podsumowanie
Nawrót uzależnienia nie przekreśla wysiłków włożonych w terapię. To moment, który – odpowiednio wykorzystany – może wzmocnić motywację do dalszego leczenia. Kluczem jest zrozumienie mechanizmów uzależnienia i aktywna praca nad sobą. Jeżeli czujesz, że potrzebujesz pomocy terapeuty – nie czekaj, skorzystaj z terapii nawrotów! Skontaktuj się z Ośrodkiem Leczenia Uzależnień Twoje Życie i pozwól sobie na życie wolne od nałogu.
